AMERSFOORTSE HOOGVLIEGERS

Martijn nu je hem noemt Robin kan ik mij hem nog goed voor de geest halen. Een smal knap gezicht . Deels verborgen achter een grote bruine lok. Diepliggende ogen en hele mooie lange handen. De uitstraling van een gevoelige student in de muziek. Ik kende hem van café Zeezicht waar hij draaide, terwijl ik er de dansvloer onveilig maakte. Een dansvloer, die ik in de tijd nog samen met Hans Brandwacht in een nacht heb aangelegd. Volgens het bijgeloof van de eigenaar Kees en zijn vrouw Hansje  bracht het ongeluk als de tent maar één dag dicht zou zijn. Frans van Hal , met een voorkeur voor Hollandse potpourri en meezingers draaide daar in eerste instantie op de donderdagavond. Een gebeuren dat zo populair werd mede door het aantal HBO opleidingen in die tijd hier in de stad dat een grotere dansvloer nodig werd. Later draaide Martijn bij de Volkstuin van Kees van der Bie. De plaats om gezien te worden voor de alternatieve muziekliefhebbers. Daar heb ik met zijn muziek ,Urban jungle, op de zaterdagavond nog heel wat genoeglijke uurtjes op de dansvloer beleefd. DJ Maestro ik ben blij, dat hij het zover geschopt heeft.

Is het jammer , vraag ik mij af, dat hij Amersfoort ontgroeit is. Neen, de grotere talenten hebben het contact met gelijken nodig om door te kunnen groeien. Al eeuwen zien we een concentratie van grote kunstenaars op elk vlak in de grote steden. Had Michelangelo of Leonardo da Vinci blijven wonen in hun geboortedorpjes dan had de Sint Pieter in Rome nooit zo een mooie koepel gehad. Had het Louvre een topstuk moeten missen. Voor veel grote kunstenaars, schrijvers en componisten geldt hetzelfde. Shakespeare was zonder theater in Londen een marginale toneelschrijver in Stratford upon Avon gebleven. Zonder de Parijse salons waren de nocturnes van Chopin alleen in Warschau te horen geweest. Was Picasso een onbekende schilder in Barcelona gebleven. Die concentratie van getalenteerde kunstenaars is nodig om als klankbord voor elkaar te fungeren. Leidt door kruisbestuiving tot vernieuwende  ideeën.

Deze aanzuigende werking kent meerdere oorzaken. De grootste en rijkste opdrachtgevers woonden in de hoofdsteden. Waar de macht geconcentreerd was. Daar was het geld om door middel van grote opdrachten het prestige van de kerk of de vorst te verhogen. Maar ook het kunnen van de kunstenaar. Elke grote kunstenaar heeft uitdagingen van formaat nodig. Daar concentreerde zich dan ook de mogelijkheden voor het volgen van een hogere opleiding. Boden de kerk en het hof voldoende werk om het dagelijks brood op de plank te brengen . Of eeuwige roem te verwerven.

Het is doodzonde , maar de kunstbeoefening en de intelligentie om haar op haar juiste waarde te schatten blijven toch vooral een marginale aangelegenheid. Er moet tijd zijn binnen de opvoeding om van kunst te leren houden. Al hoewel we in de nasleep van de revolte in mei 1968 geprobeerd hebben de democratie en de cultuur naar het gewone volk te brengen. Ze daar in te laten delen en zelfs toe te bewegen. Wat in heel het cultuurleven van die dagen de grote vraag was. Hoe breng je goede cultuur en kunst onder de aandacht van het volk om ze te bevrijden van de commercie en wansmaak ?. Hoe raar het ook klinkt Tractortournee Amersfoort opgericht door Terts Brinkhof en de BAM het geesteskind van Simon zijn daar de laatste kinderen van. Deze waardering berust helaas door een falend cultuurbeleid in de jaren 80 en 90 nog steeds bij een kleine maatschappelijke bovenlaag. Door de tijd genomen is er vaak alleen sprake van een uitbreiding of overvloeien naar de hogere  klasse van de burgerij. Het is in sociologisch opzicht juist die exclusiviteit, die deze vormen van kunst voor de elite zo aantrekkelijk maakt. Omdat ze zich hiermee qua vermeend beschavingspeil denken te  kunnen onderscheiden van de populaire cultuur voor het volk en het ordinaire volksvermaak, dat koningsdag heet.

Ter afsluiting wil ik zeggen het is de provinciaaltjes in dank aan te rekenen dat ze een opstap bieden voor echt talent, maar even als goede ouders en leraren moet je dat talent ook kunnen loslaten. . De vrijheid geven. Anders wordt de opleiding en de vestigingsplaats een broeiplaats voor inderdaad het zo verfoeide provincialisme. Amersfoort zal nooit echt hoogvliegen, niet hoog genoeg voor de echte hoogvliegers waar er maar zo weinig van zijn. Amersfoort kan ze wel een startplaat bieden.