GEDICHT ZONDER GEWICHT!

 

gedicht langs de Eem

Verlegen met zichzelf leek het, vervoegde de wat oudere man zich bij de informatiebalie van de plaatselijke bibliotheek. Een even modernistisch als lelijk gebouw met een overdreven formaat leeszaal. Links bij binnenkomst. Een aula, een kerkgalerij als een hol klinkend houten vat ter grote van twee tennisvelden bij de vereniging Flehite. Alsof de steeds weerkaatsende echo van een totale geestelijke leegte hier ter stede het lezen aantrekkelijker kan maken door een potsierlijke aaneenschakeling van bombastisch megalomane ontwerpfouten. De naamloze bezoeker, laten wij zijn anonimiteit waarborgen, het had net zo goed één van ons kunnen zijn, had het forse  postuur van een werkeloze bouwvakker. Brede schouders gedragen door een bierbuik als een zwanger hangbuikzwijn. Er waren op dat moment geen wachtenden voor hem. Wat hem  de eerste in de wachtrij maakte. Niet dat hij daarmee ook direct geholpen was. Schuifelend met zijn voeten en piano spelend op de knopen van zijn winterjas, waaraan er één, een zwarte als lichte  toets  ontbrak, probeerde hij met een licht schrapen van zijn keel de aandacht te trekken van de baliemedewerker. Iemand die als elke ambtenaar in functie nog even doorging met waarmee hij zich onledig hield als levensarbeid. De kille betonnen ruimte hier was lager, zeker van allooi. Na even te hebben genoten van zijn machtspositie door net iets  langer dan fatsoenlijk geen aandacht aan de eenvoudige man te schenken keek deze nog jonge werkstudent op. Vast een vrijwilliger druk met niets die hier zijn burgerplicht als dienst aan de kudde intellectuelen vervult, ging het door de man met zijn eeltige werkmanshanden heen. Waarmee kan ik u van dienst zijn? De geijkte en gelikte vraag die uit de mond van  heel dienstverlenend Nederland opklinkt als uit een wensput . “Ik wil.” zei de man, nauwelijks hoorbaar door de glazen wand. Een afscheiding die door zijn isolerende werking vooral bedoeld leek  verdere verspreiding van elke nationale of Twentse variant van het virus te blokkeren. Toch ook heel goed bruikbaar bleek voor andere dingen. Het handhaven van gezagsverhoudingen bijv.

 

gedicht aan de Eemkade

“Ik wil graag leren gedichten te schrijven.” “En als het even mee zit echte poëzie van het zuiverste water.” “En het moet liefst een beetje snel, want Rietje mijn meisje wil niet langer wachten op de poëzie in haar leven.” Het kwam er hees uit vanachter zijn keel die naar een biertje leek te dorsten ter aanvulling van de bierplomp . De vrijwilliger keek onze haspelende bezoeker  vanachter zijn leesbril onbewogen aan en vroeg toen; “Wat zegt u ik kan u niet zo goed verstaan?””Kunt u nogmaals herhalen , wat u net zei!” “Ik wil graag dichter worden!” herhaalde  de sjofel geklede man nu zo hard van toon dat hij er zelf van schrok. Ook de Allah-tone beveiliger bij de ingang van de tempel voor het verantwoorde boek keek argwanend op. Spiedde kort in het rond of hij via zijn oortje een bommelding had ontvangen. Even leek het erop dat de beleefde glimlach op het gezicht van de medewerker zou worden vervangen door een schaterlach. Met moeite het trillen van de lippen onderdrukkend vroeg de beginnend ambtenaar als een startende ZZPer ; “En hoe had u dat zich gedacht?” “Deze  start als een natte flodder van uw beginnend schrijverschap?” Hebben we hier goddomme niet al boeken genoeg wist hij als vraag bijtijds in te slikken. “Nou!” zei de man wat zekerder nu het hoge woord eruit was; “Ik dacht dat u mij als deskundige misschien een goed lesboek zou kunnen adviseren. “U werkt hier toch niet voor niets!” Zijn beleefde woordkeus had iets bestudeerd in het koude  neonlicht. “Een boek in de trant van; Hoe schrijf ik foutloos een goed leesbaar gedicht.” “Jammer meneer , maar een boek als gedichten schrijven voor dummy’s is nog nooit uitgegeven.” Het leek de ambtenaar derde klasse overigens  niet te deren. Hij leek er zelfs plezier in te hebben. “Weet u.” zei het orakel achter de balie; “Het  is eigenlijk net als met gevoelens.””Je kunt de meeste en zeker de liefde niet echt aanleren al kun je  nog zo goed de volksgunst manipuleren als Mark Rutte of zijne majesteit   .” “De kwaliteit als schrijver of leider moet als van nature spontaan naar boven komen.”Uit het hart” “Opwellen uit de tepels van   de moederborst!”  “Zacht en liefderijk opborrelen als melk uit de peilloze diepte van  de zoetgevooisde dichterlijke ziel. Je moet er gewoonweg aanleg voor hebben net als de westelijke rondweg. Mee geboren worden. Talent! Met de gouden paplepel ingegoten. Woorden aan elkaar rijgen als goedkope glaskralen is geen kunst. Dat is en blijft  maar een artificiële aangelegenheid. Een weeffoutje in het D.N.A. van de echte kunst die daardoor ongemerkt mank gaat lopen door verstarde uitgangspunten en vastgeroeste regels. Doordat de basis van het echt geletterd zijn ontbreekt. Niemand zijn eigen geweten durft volgen! De woordsmid vooral een zwoegende naar zweet stinkende arbeider is. Bij deze woorden knikte de bezoeker. Een literaire miskraam bij ontstentenis van gezegend spraakwater bij wijze van spreken! Het verschil ,zeg maar, tussen de vrije liefde en het huwelijk. Een begrip voor kunst  dat niet is weggelegd voor hen die op hun wedergeboorte als hond moeten blijven wachten vanwege een overmaat aan innerlijke  leegte. Gebrek aan dichterlijke noten op hun zwanenzang. De baliekluiver leek wel een zoon van de Russische meester Tolstoihttps://nl.wikipedia.org/wiki/Lev_Tolstoj zo als hij zijn eigen frustraties als christen en schrijver feilloos blootlegde. Enigszins verslagen, het zweet van onbegrip van zijn voorhoofd deppend met een boeren zakdoek versierd met zijn initialen keek de man uit het Soesterkwartier de geëxalteerde poëziewaanzinnige aan. “Maar is er dan geen enkele schriftelijke cursus met of zonder lat,:” stotterde hij. “Dat ik kan leren vloeiend en vleiend liefdespoëzie te schrijven voor het bedrijven daarvan.” “Voor Rietje mijn buurmeisje van de Dollarstraat.””Zelf ben ik er eentje  van de Soesterweg.” “Verder te komen met dichten zonder mijzelf op te lichten door te denken dat ik meer ben dan ik ben!”  “Door iets beters te schrijven dan   ; ik houw van jouw blijf jij mij daarom voor eeuwig trouw. Mijn allerliefste vrouw.”

Nog meer plaatselijke poëzie.

“Nee, beste man!” zei de medewerker nu tot tot zichzelf de wereld en zijn werkelijkheid teruggekeerd. Het enige wat ik u echt kan aanraden als u verder wilt  is; “Lees avond na avond zonder voorkeur de hele verdomde literaire geschiedenis van het Nederlandse rijm.”https://nl.wikipedia.org/wiki/Nederlandse_literatuur “Begin bij de Middeleeuwen, de ridderromans, de geestelijke epiek neem vervolgens de rederijkers met hun eigen versie van de ballade als geestelijk voer tot u.” Wat u leert dat dichten meer is dan samen een nestje te bouwen.”Vervolgens kunt u om een bocht van de lange lijdensweg af te snijden de 18de en het begin van de 19e eeuw rustig buiten beschouwing laten.” “De tijd dat in onze lage landen de verlichting door de laatste dichter des vaderlands  werd uitgedraaid.” “Of u moet van calvinistische Statenvertalingen houden”. “Verder was het de dood in de inktpot.” “Nog steeds trouwens als u het mij vraagt.” “Het prille begin van het Sinterklaas rijm door de onderwijzer Jan Schenkman.” “Kick out those poëms!   “U neemt dan weer de draad van Ariadne op bij de tachtigers” . “Via de negentigers , het neoclassicisme en de neoromantiek belandt u dan al worstelend met hun denkbeelden bij de moderne en avant-garde.” “Heeft u dan nog adem over stort u zich op de vijftigers en hun epigonen. ” “.Letterrijk een van de hoogtepunten in de Nederlandse en calvinistische dichtkunst.””Wat er na komt de postmodernisten de tweede feministische golf bladert u slechts vluchtig door.”   “Snel als u kunt.”Want we hoeven elkaar geen mietje te noemen.”De generatie Nix de naam verraadt het al is zeker voor een lezer van uw niveau   helemaal niks.¨  “Knoeiwerk, de drukinkt  niet waard !” “Zelfs niet  om je derniére mee af te vegen!” “Na deze zelfstudie weet u in ieder geval wat er vandaag de dag  op  de markt van het vers aan belegen waar te koop is.””De kans na deze rijmende woordenbrij is niet gering dat de lust tot schrijven u ondertussen is vergaan.” “Het vuur van de poëzie in u gedoofd nog voordat het u heeft verteerd.” “Simpelweg doordat er zoveel brand en kachelhout in en rond Amersfoort is geschreven en uitgegeven.” “Mocht dat het geval zijn kunt u altijd nog de bescheurkalender op het toilet hangen.” ” Of op uw gemak een dichtbundel van Toon Hermans.” “Komt de stoelgang dan nog niet op gang , raad ik u een dichtbundel van Trudi Pot of de een of andere plaatselijke Stadsdichter met een kater van het  Eemwater  aan. Toch altijd weer goed om een traan uit de ooghoek weg te pikken . Al was het maar door een weemoedig verlangen naar echte poëzie. Naar het Egidius lied. Waarin wordt verhaalt hoe pijnlijk het is afscheid te moeten nemen van de echte kunst liefde ook voor de kunst.  Gedichten op grond van een diepgaande interesse en kennis van de comédie humaine spelend in en voor alle tijden . “Wat je van die aambeien bezorgende schrijvers hier in de stad zeker niet kan beweren, zelfs niet met de beste en meest blinde wil ter wereld.””Ik begrijp het al!”zei de man mismoedigd in zijn duffelse winterjas. Houd u als u blieft  op “Om zich in de schone letteren te bekwamen moet een mens als ik zich vooral richten op Den Haag of Amsterdam! Daar wonen pas  de echte kunstenaars!

Ludo – 04-02-2021