PIJN EN LIJDEN

 

Er bestaan 4 categorieën waarin een mens zijn pijn kan indelen.” Weerkaatste het hol van de achterwand van het klaslokaal. Het donkerbruine  kruisbeeld daar leek mee te luisteren. De stelligheid van de uitspraak riekte verdacht veel naar scholastiek. Wat het ook bleek te zijn. Mijn godsdienstleraar pater Reinders had in zijn studietijd in Nijmegen in de collegebanken naast   Dries van Agt dan ook hoofdzakelijk Thomas van Aquino bestudeert en via hem Aristoteles proberen te bekeren. “4 categorieën en predicaten,” ging zijn nasale stem verder of hij van plan was één van de zeven wijsheden uit het oosten  te verkondigen. Wij in de banken spitsten de oren want op onze jonge leeftijd hadden wij nog te weinig echte pijn ervaren om te weten wat het was. Wij branieschoppertjes uit de Pijp in Amsterdam kozen op die leeftijd in overgrote meerderheid voor de Vlaamse guit Tijl Uilenspiegel en lieten de klassieke Oedipus voor wat hij was. Een huilebalk uit een gastarbeidersland.

 

 

Geestelijke pijn, lichamelijke pijn die weer onder te verdelen zijn in ondragelijk en te verdragen” Ik telde voor alle zekerheid op mijn vingers mee. Inderdaad de duim deed niet mee in deze litanie.  Stel dat   we één pijn zouden overslaan. De kans liepen overgeleverd te worden aan een niet te begrijpen noch te verklaren gevoel van ellende Waar God noch gebod tegen zou helpen!

 

_“Waardoor er maar twee categorieën van lijden bestaan!” Mijn leraar zijn handen  kuis gevouwen als voor een gebed   nam alle tijd. Werkte toe naar een spannend slot als cliffhanger.  “Tijdelijk en altijd durend.” Daar kon ik wat mee! dacht ik De ellende in de wereld werd er alles bij elkaar wel een stuk overzichtelijker door. Herleidt tot  moeder en stiefvader ellende. De hel en het vagevuur. ! Voor een scholasticus in opleiding  is het wel zo praktisch als hij  weet wie  waar de hand in heeft gehad. De meeste schuld   draagt  aan de erfzonde. Ying of Yang. Het putje van de gootsteen of de gootsteenontstopper.

Weet iemand van de jonge heren ook wat in die pijn de gemeenschappelijke factor is?” Buiten het leslokaal hielden ook de vogelen des velds hun adem in. “Waar die pijn vandaan komt?” Als een V1raket gelanceerd in Puttershoek   schoot mijn rechterwijsvinger omhoog. Prikte een gat in de hemel , in de hoop een goede beurt te maken, riep ik in koortsachtige haast. Niet dat één van die onnozele kinderen  mij voor zou zijn “ Van boven,” pater! “Net als alle zegen,” “ Want ziet U alle pijn is eigenlijk een bijzondere vorm van liefde!” “Waarvan net als de heilige drie-eenheid niet valt te zeggen tot welke categorie deze behoort.” Omdat je nooit weet met wie je aan de andere kant van de lijn verbonden bent . Mijn eerste vriendinnetje had het op 13 jarige leeftijd net uitgemaakt. De verhouding had toch zeker 6 weken geduurd. Wat voor de eerste keer qua lengte toch geen slechte score was. Wat achteraf bleek bij navraag onder jaloerse leeftijdsgenoten. Knapen die als alle andere boeren alleen 2 handen hadden om aan hun trekken(rs ) te komen.

 

Het vrome gezicht van pater Reinders verstrakte. Zijn ogen sperden zich eerder wijd open  van ontzetting dan dat zij van boosheid spraken  toen de reikwijdte van de godslastering, de blasfemische waarde,  tot hem doordrong . “Neen vlegel, die je bent, de pijn wordt veroorzaakt door het kwaad.” “ En alle kwaad komt van de duivel” “Wat ik jullie ‘leeghoofden’ de vorige les nog heb geprobeerd duidelijk te maken.!” “En openbaart zich in alle slechte mensen! “En dat zijn er allejezus veel !” Daar kon de hele klas het mee doen. Zelf vroeg ik mij af of alle goede mensen soms oogkleppen droegen ? De klas keek elkaar aan om te zien of iemand zich aangesproken voelde. Door die boude uitspraak dat slechte mensen de colporteurs van het kwaad waren. Een bewering waarmee  de duivel gedegradeerd werd tot de directeur van Randstad , het grootste uitzendbureau in de buurt.

 

Dat liet mij verweesd achter met de vraag; of slechte mensen ook wel eens goede dingen deden? Wat mijn stiefvader een hoogst enkele keer overkwam. 2 keer per jaar meestal. Met de Kerst en met de Pasen als hij zonder mijn moeder  de kroeg in dook. Dronken thuis na afloop slaag  kreeg van een echte duivelin.

 

Even wilde ik mijn vinger voor een tweede keer omhoog steken. Vragen of ik het kwaad van de colporteur ook op afbetaling kon kopen. Net als bij de Wehkamp. Het warenhuis waarvan de catalogus door mijn moeder werd gelezen als een liefdesroman. Volgens mij zou het betalen in termijnen maken dat de pijn minder in het oog sprong . Letterlijk. En of er met beide termijnen te marchanderen viel ? Door ze zo nodig af en toe om te wisselen. De pijn en zonde beter te verdragen door een lagere dosering over een langere termijn. Een mens zo nodig kon wachten met het aflossen van zijn overgrote schuld tot hij net als de bank kon sjoemelen met de rentestand daarvan  .

 

Ik zag er van af puur uit lafheid. Want het pijnlijkste in dit leven besefte ik op dat moment is een goed mens kwaad te maken. Dat de grootste goedheid, de beste bedoelingen  vaak leiden  tot het grootste kwaad. Niemand heeft ooit durven bekijken wat daar de rampzalige gevolgen van zijn . Hoe catastrofaal voor de liefde tot de Heer. Een liefde  die toch al nauwelijks te verdragen valt als je niet levenslang maar 6 weken zwartgerokt zonder enige ervaring  je kruis manmoedig gedragen hebt.

LUDO 24-01-2020