UIT LIEFDE VOOR DE KUNST VAN HET DANSEN

Over de kunst van het dansen

Mag je alleen met grote en rijke woorden, brede armgebaren bijna brallerig praten over kunst om geëxalteerd en vol bewondering te beschrijven wat zij is en doet of volstaan ook kleine woorden en minieme gebaren. Kun je wat zo groot en gecompliceerd lijkt , over eeuwen heen de mens bevangen heeft met verwondering, wel gevangen houden in het gebeuren van alle dag met zijn sleur aan sleetse gewoonten. Moet je nadenken over kunst als een hoger doel of het gewoon doen. Schilderen schrijven en dansen. De kunst allereerst tot levensvreugd maken en haar vandaar uit onderzoeken en begrijpen. Mag je zeggen, dat kunst de meest sublieme uiting van de mens en het mens zijn is of is zij slechts het gesmoorde woord, de kindertekening, het struikelend gebaar de krabbel en het gebrabbel van de onvolwassen ziel . Is deze kleine ziel de vonk het levensbeginsels waar zonder alles dood wellicht perfect doods, maar zeker ontzield dodelijk is. Of is zij een met het leven de vonk waaraan de kaars van de geboorte van alle zielen ontstoken wordt.

Wat maakt kunst zo moeilijk te definiëren of is het moeilijk doen. Als mysticus zou ik zeggen: Als je niet kunt verwoorden wat het is , is het een poëtisch proces. Als het niet valt te omschrijven in zijn moment van zijn is het een hele tijd. Een heroïsche tijd. Deze heldentijd is overdrachtelijk een zijn met alles van deze korte eeuwigheid. Kunst is dan de verbindingsvorm van alle tijd met al het gebeuren in dit bestaan, de vloeiende oervorm van onze natuur naar de natuur. De weerschijn, de afdruk, de materiële vormgeving en lichamelijke uiting daarvan noemen wij dan gewoon kunst.

We kunnen de kunst begrijpen in , wat zij doet, door wat zij teweeg brengt in haar maken en of beweging- annex arbeidsproces,  in wat is gemaakt en wat als herinnering daaraan achterblijft. Anders gezegd kunst laat diepe sporen na , die te traceren zijn doordat zij gebundeld zijn  in een voorwerp , een dans of in het algemeen in een veranderingsproces. Kunst is als het ware de adem van de maker, bevroren in de tijd. Het zaad van de scheppende mens, uitgekristalliseerd tot een nieuw en oorspronkelijk leven. Hoe lang het leeft is van geen belang. De tocht door het geboortekanaal,  de geboorte zelf en de eerste adem bepalen haar leven en bestaan. Niet de erkenning, dat is hoogstens de kroon op haar meesterwerk, maar de herkenning van haar authenticiteit. Kunst is zo simpel mogelijk gezegd; Overgedragen bezieling of bezieling door overdracht. Haar methode daarvoor is multidisciplinaire communicatie in woord, beeld, geluid en beweging.

Dit toegepast op de danskunst kunnen we het volgende zeggen.

De danser vertelt in zijn kunst niet alleen het verhaal door zijn bewegingspatroon, hij is als hij bezield is ook zelf dat verhaal .In ieder geval geeft hij in zijn bezieling door het karakter en de eigenheid van zijn lichaam persoonlijk invulling aan het verhaal. Het bezielde verhaal wordt overgebracht op de danser en als deze bezield raakt draagt hij als het ware zichzelf en daarmee het verhaal over op de toeschouwers. De toeschouwers veranderen van rol. Hun passieve beleving wordt getransformeerd naar een actief deelgenootschap. Zij dragen bij aan de handeling door de bezieling in stand te houden door zeer geconcentreerde aandacht. . Bij de goede dansvoorstelling is dus de danser het alter ego van de toeschouwer . De diepte en de emotionaliteit van de vereenzelviging en de verbondenheid naast de herkenbaarheid bepalen de waardering en daarmee de herinneringswaarde.

Het vraagt van de danser naast een moeiteloze techniek een persoonlijkheid, die hij kan opofferen en vertalen in het door hem gedanste karakter waarin hij zowel de ziel van de choreograaf als zijn eigen bezieling overdraagt op de toeschouwers en daarmee ook deze gekwelde overwinnaars van de zwaartekracht maakt.

ludo