24 FEBRUARI ‘ONZE NIEUWE BEVRIJDINGSDATUM ! ‘

Het land gaat weer open, figuurlijk gesproken. Maatschappelijke grenzen verdwijnen. Klinkt het hoopvol uit de mond van sommige idealisten. De maatregelen worden teruggedraaid; net als in grote delen van Europa. Engeland voorop vanwege de overhaaste brexit gevolgd door een economische malaise . “Eindelijk, het werd tijd !” zullen de vele ‘gezonde zielen ‘ hoogstens lamlendig lijdend aan  ’totale virusmoeheid´  verzuchten. Maar is er wel sprake van een eindoverwinning op het virus en alles waar het voor staat, of alleen van een overwinningsroes? Eenzelfde misplaatst gevoel als op die ‘dolle dinsdag ‘ in september 1944 het ‘moegestreden ‘ volk overviel. Een sterk staaltje van ‘wishfull thinking’,aangezwengeld door de geruchtenmolen aan het  einde van die lange hete zomer. Een volgens de ‘bezettingontkenners’ door en door betrouwbaar bericht verspreid door niemand minder dan de stem van radio Oranje , terwijl  de geallieerde opmars nog een brug over de Schelde te veraf bleek. Al leek door de massale oploop van het uitzinnige volk voor even de bevrijding van ons land zo nabij dat verscheidene Duitse troepen het hazenpad kozen. Helaas niet verder dan de brug bij Arnhem. Waarna zich in de dagen na die dolle boel de stille ramp van de hongerwinter voltrok.

 Is het virus wel verslagen om in de Russische terminologie over oorlog en vrede te blijven spreken? Of maken we ons blij met een mus die nog net de geest niet gegeven heeft? Niemand weet hoe we het beest weer in zijn kooi moeten krijgen, mocht hij onverwachts virulent worden. Hebben we, omdat we zo nodig moesten. ongezien dat vogeltje met zijn ‘Feldgrau ‘ verenpak de make-over naar de eerste zwaluw van deze lente, “the woman friendly version of ; the voice of Holland gegeven?” Het valt op korte termijn niet te zeggen noch te voorspellen. Of zo als historici als pathologische lijkschouwers met pedagogische neigingen plegen te beweren; de geschiedenis zal het leren. Wat ook niet zo moeilijk is, omdat de geschiedenis gewoontegetrouw  achter de feiten aanhobbelt. Wat we de afgelopen week ook zagen bij twee openbaar gemaakte onderzoeken. Waarop ik niet dieper of nader wil ingaan dan ; dat als je één onderwerp vól in de schijnwerpers zet, de rest in een nog diepere duisternis dan eerder gehuld wordt. Wat voor beide rapporten geldt. Leidt tot de vreemde conclusie dat; geschiedenis ook de mogelijkheid biedt tot een merkwaardig wat tegenstrijdig klinkend ritueel; alles te begraven door maar op één plek één graf uit een ver verleden bloot te leggen . De resultaten als leidend voor de hele periode daarna te beschouwen.

Toch , durf ik wel vol overtuiging te stellen, heeft het neoliberalisme in de politiek, volkomen overbodig en zelfs contraproductief om een pandemie te bestrijden, uiteindelijk weer gezegevierd over de wil om voor werkelijke maatschappelijke veranderingen zorg te dragen. Is de eigen verantwoordelijkheid als aanvaardbaar risico weer teruggebracht naar de mensen zelf. Ongeacht of zij die mogelijkheid wel willen of kunnen dragen. Lijkt het zelfbeschikkingsrecht waar zovele ‘vrijheidsstrijders ‘zo lang voor gevochten hebben, tijdens het koffiedrinken tegen geprotesteerd hebben, opnieuw als deel van het ancien regime gerestaureerd. Zonder dat de politiek zich de vraag durft stellen of hiermee de kansenongelijkheid niet weer fors toeneemt. Nog erger dan in 2019, het laatste jaar dat het oude normaal nog gold als de enige wegwijzer voor een loepzuivere toekomst.

Nu worden de mensen die het minste last hadden en hebben van de coronacrisis door hun leeftijd of maatschappelijke omstandigheden, het meest bevoordeeld. Omstandigheden die veelal berusten op toeval. Zijn al hun oude privileges in ere herstelt zonder  de lasten eerlijk te verdelen. Zijn de mensen met onderliggende klachten en aandoeningen de dupe. Worden  weer op zich zelf teruggeworpen. Wat naast een onnodige lijden ook een herhaling van de geschiedenis betekent. Die gedupeerden van de toeslagen van het noodlot zoeken het maar lekker zelf uit. Lijkt het liberale adagium, niet voor de eerste keer. Die losers van het vrije marktdenken mogen met bed en al weer uit bedelen gaan. Bidden om bedeling en christelijke armenzorg op rekening van de overbelaste mantelzorgers. Niet echt de clientèle van de horeca.

Dit maakt dat mijn eigen conclusie is ; de focus op de gezondheidszorg bij de bestrijding van het coronavirus ging niet om de directe zorg voor de patiënten. Dat was een afleidingsmanoeuvre of bijzaak. Een theatraal geregisseerde ’tour de force’ over details waar de politiek vergeven van symbolistisch gedrag toch al zo sterk in is. Doen alsof er  een dringende maatschappelijk noodzaak wordt aangepakt, maar alleen zolang dat onderwerp in de schijnwerpers staat. Draait het achter de rug van de kiezers  vooral om het in stand houden van een door het neoliberalisme en marktwerking aangetast systeem van gezondheidszorg. Een kapot en dolgedraaid stelsel dat net als de politiek zelf om werkelijk betaalbare zorg te kunnen verlenen, het welzijn van iedereen te verhogen en om het vertrouwen te herstellen volledig op de schop moet.

Maar helaas door wetenschappelijke ontdekkingen binnen  de geriatrie  worden ook de oude zakken waarin de macht wordt gebotteld, opgeslagen  en overgedragen steeds ouder en ouder. Terwijl elke vinoloog je kan vertellen dat de wijn in de oudste zakken het beroerdste smaakt.

Maatschappelijke vernieuwingen! Het zal wel bij wensdenken blijven. Wat mij misschien nog net voldoende de tijd geeft te wachten op het volgende onderzoeksrapport. Tenminste als mijn operatie slaagt. Een door de regering bevolen onderzoek door de raad van beroerte , nu over de vraag hoe de verantwoordelijkheid van de bestrijding van de pandemie werkelijk verdeeld is tussen de politiek en de verschillende bevolkingsgroepen. Wie er wel en wie er niet maatschappelijk gezien en aan wat zijn steentje heeft bijgedragen. De uitkomst van dat onderzoek zal ik, vrees ik  niet meer meemaken. Daarvoor ligt het onderzoekstempo zeker bij gevoelige onderwerpen  in het algemeen te laag. Want hoe groter de ramp voor het aanzien van de natie de eigen nationale identiteit des te lange aan tijd kost het wetenschappelijk onderzoek!  

  Duurt het  nu gemiddeld 70 jaar, een generatie, voordat de wonden bij de daders en geschiedkundigen, die vaak deel hebben aan dat daderschap ,  zover genezen zijn dat ze er met hun kinderen over durven spreken of schrijven. Eerlijk hun eigen aandeel durven belichten.

Soms heb je er zelfs een hele nieuwe generatie met een frisse blik voor nodig om de oude koeien uit het kanaal van rechtzinnigheid te halen en een waardig einde in het abattoir van het verwerkte verleden te bezorgen.

Die blessuretijd heeft elk volk nodig om de eigen wonden eerst te likken. Om voldoende op krachten te komen om niet direct in het defensief te schieten. te komen of het leed op anderen te willen verhalen. Welbeschouwd is dat “eigen volk eerst ” een vorm van neoconservatieve polarisatie. Het overdreven vermeende slachtofferschap tegenover het werkelijk lijden, omdat de wonden van de werkelijke slachtoffers door dit stilzwijgen van en ontkenning door de vermeende slachtoffers nooit genezen. Wat op zich al een achterstandssituatie creëert.

dat brengt mij tot de conclusie; dat Nederland anno 2022 een land is van stille rampen. Die ook als natie stilzwijgend accepteert. Laat ik de vergelijking met de Tweede Wereldoorlog, de tijd van ons platteland onder de bezetting, maar voor één keer niet  trekken. Ik ben per slot van rekening Lou de Jong niet. Om tweeërlei redenen. Ten eerste is het de vraag of de slachtoffers het na zo een langdurige stilte de met moeite verkregen genoegdoening nog wel trekken . Ten tweede om te voorkomen dat de  mens in al zijn lijden tot het cliché beeld van de geschiedenis misvormd wordt. Ongevraagd een slachtofferrol krijgt opgedrongen, terwijl hij alleen om respect vraagt. Dat de waarde van zijn leed als les voor de toekomst erkent wordt. Maar respect, heb ik geleerd, dat krijg je niet zomaar. Daarvoor moet je eerst hebben leren likken, tot je tong niet meer tot spreken in staat op je blote knieën hangt.